Rusya’nın Balistik Füze Kullanımı NATO’yu Balistik Füze Tedarik Etmeye Geri Döndürdü

0
23

NATO üyesi ülkeler, on yıllardır karadan karaya füze ve roket envanterlerinde yaptıkları kesintiler sebebiyle giderek azalmıştır. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı balistik füzeleri önemli ölçüde kullanması ve uzun menzilli ateşleme eksikliklerinin ortaya çıkması, NATO üyesi devletleri yeni yetenekler tedarik etmeye zorlamıştır. Ancak Avrupa devletlerinin, bölgesel hazır tasarımlar için sınırlı tedarik seçeneklerine sahip olduğu görülmektedir.

Kanada’nın kısa bir süre önce aldığı ‘uzun menzilli füze kabiliyeti’ kararı, bu ülkeyi kara kuvvetlerinin daha uzak mesafelerdeki hedefleri vurma kapasitesini artırma niyetinde olan son NATO üyesi yapmaktadır. IISS Military Balance+ 2024 yılı itibarıyla 11 NATO müttefikinin 50 kilometrenin üzerinde menzile sahip kısa menzilli balistik füzelere (CRBM/SRBM) veya güdümlü roketlere sahip olduğunu, yedi üyenin de bu tür bir kabiliyet için sipariş verdiğini veya satın almayı düşündüğünü göstermektedir. Bu alımlar, ulusal savunma yeteneklerini NATO’nun 2022 Stratejik Konsepti ve İttifak’ın savunma pozisyonunu güçlendirmeye yönelik temel hedefiyle uyumludur.

Estonya, Letonya ve Litvanya, Lockheed Martin’in M142 Yüksek Hareket Kabiliyetli Topçu Roket Sistemi (HIMARS), güdümlü çoklu fırlatma roket sistemi (GMLRS) roketleri ve M57 Ordu Taktik Füze Sistemi (ATACMS) siparişleri vermiştir. Polonya, kapasite ihtiyacını hızlı bir şekilde karşılamak için siparişini Güney Kore üretimi K239 Chunmoo çoklu fırlatma roket sistemi (MLRS) ile ABD yapımı M142 HIMARS arasında paylaştırmıştır. Varşova, toplam 290 adet K239 Chunmoo sistemi için yapılan sözleşmelerden ilk fırlatıcısını Ağustos 2023’te teslim almıştır. Polonya, güdümlü roketlerin yanı sıra 290 km menzilli Kore Taktik Karadan Karaya Füze Blok II (KTSSM-II) CRBM’yi de tedarik edecektir. NATO’ya 2023 yılında katılan Finlandiya ise M270 MLRS’lerini yenileyecek ve ilgili uzun menzilli güdümlü mühimmatları tedarik edecektir.

Bu zorunluluklar, NATO’nun doğu sınırından daha uzak ülkeler tarafından da hissedilmektedir. İtalya, mevcut M270 MLRS kabiliyetine ek olarak güdümlü mühimmatlı M142 HIMARS tedarik etmektedir. Hollanda, başlangıçta M142 HIMARS almayı düşünmüş, ancak daha erken bulunabilirlik ve daha fazla mühimmat kapasitesini gerekçe göstererek İsrail’in Elbit Systems firması tarafından üretilen Hassas ve Evrensel Fırlatma Sistemini (PULS) tercih etmiştir. Danimarka ve İspanya da benzer şekilde kara kuvvetleri için PULS’un bir varyantını tedarik etmektedir.

Geçtiğimiz on yıl içinde NATO müttefikleri, 300 km menzile sahip M57 ATACMS varyantını satın almıştır. Ancak aralarında Birleşik Krallık ve Yunanistan’ın da bulunduğu bazı müttefikler, Lockheed Martin’in ATACMS’nin yerini almak üzere geliştirdiği Hassas Vuruş Füzesi (PrSM) SRBM ile de ilgilenmektedir. PrSM’nin 499+ km’lik daha büyük bir menzile sahip olması planlanmaktadır. Kanada, Nisan 2024 tarihli savunma beyaz kitabında bu sınıf bir kabiliyet edinme niyetini belirtmiştir.

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı balistik füzeleri yaygın olarak kullanması, NATO’nun kabiliyet eksikliğini ortaya çıkarmıştır. Soğuk Savaş’ın ardından NATO üyelerinin çoğu, daha ılımlı bir güvenlik ortamı nedeniyle çoğu nükleer silahlı olan karadan fırlatılan sistemlerini hurdaya çıkarmışlardır. O zamandan bu yana yatırımlar, havadan fırlatılan konvansiyonel hassas vuruş sistemlerinin geliştirilmesine odaklanmıştır. Bu dönemde balistik füze kabiliyetine sahip olan tek Avrupalı NATO üyeleri, 1990’ların sonunda ABD’den ATACMS alan Yunanistan ve Türkiye olmuştur. Avrupa devletleri arasında Türkiye, Çin’den teknoloji yardımı alarak birkaç balistik füze tasarımı geliştirmiş ve konuşlandırmıştır.

Türkiye, ‘Tayfun Füze Sistemi Geliştirme Projesi’ kapsamında ROKETSAN tarafından geliştirilen TAYFUN balistik füzesi 561 kilometre uzaklıktaki hedef başarıyla vurduğunu açıkladı. Ayrıca ROKETSAN tarafından geliştirilen diğer füze BORA, yüksek öncelikli hedeflere yoğun ve etkili ateş gücü oluşturmak için üretilen karadan karaya atılan bir füze sistemidir.  

Ukrayna’ya yapılan fırlatıcı ve silah sevkiyatı nedeniyle tükenen stokların yenilenmesi de dahil olmak üzere, yeni siparişlerin yoğunluğu tedarik miktarını aşmıştır. IISS, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinden bu yana karadan karaya yetenek tedarik eden yedi NATO üyesi ülkeden dördünün Lockheed Martin’in GMLRS turu için sipariş verdiğini değerlendirmektedir. Artan talep karşısında Lockheed, 2025 yılına kadar M142 HIMARS üretimini yılda 60 rampadan 96 rampaya ve GMLRS mermi sayısını da yılda 9,000’den 15,000’e çıkarmayı planlamaktadır.

Rheinmetall ve KNDS’nin sırasıyla Lockheed Martin ve Elbit Systems ile ayrı ayrı çalışarak Avrupa’nın karadan karaya gelişmiş yeteneklere yönelik artan talebini karşılamak için yeni bir MLRS geliştirmesi, Almanya’yı bu rekabette lider bir oyuncu yapmak için iyi bir konumda tutmaktadır.

Avrupalı firmaların hacimli teslimat yapıp yapamayacakları ve planladıkları tasarımların diğer Avrupa ülkelerinin plan ve isteklerine uyup uymayacağı ise ayrı bir konudur.

Kaynak: IISS, Timothy Wright, Zuzanna Gwadera, C Savunma

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here