Deniz Raptoru Efsanesi: F-22’nin Uçak Gemisi Potansiyeli Neden Gerçekleşmedi?

0
29

ABD Donanması, Lockheed Martin F-22 Raptor’un “Deniz Raptoru” olarak uçak gemilerinde kullanılabilir kabiliyette bir türevini uyarlamayı düşünmüş.

F-22’nin süper manevra kabiliyeti, gizlilik ve süper sürat kabiliyeti gibi özelliklerine rağmen, Donanma varyantı hiçbir zaman gerçekleşmedi.

Beşinci nesil bir jet ve ABD Hava Kuvvetleri’nin gururu olan F-22 Raptor, küçük bir radar kesiti ve ikiz itme yönelimli F119 turbofan motorları gibi çığır açan özelliklere sahiptir. Ancak etkileyici özelliklerine rağmen, Raptor hiçbir zaman uçak gemilerinde kullanılmak üzere uyarlanmadı. Bu ayrıntı, hem askeri meraklılar hem de stratejistler arasında ilgi ve spekülasyonlara yol açmıştır.

ABD Donanması bir zamanlar “Deniz Raptoru” fikrini düşünmüş, Hava Kuvvetleri’nin Raptor’unun deniz uçak gemilerinden havalanmasını öngörmüştü. 1990’ların başında savunma planlamacıları, yaşlanan F-14 Tomcat’in yerini alacak yeni nesil bir avcı uçağı ararken bu konsepte ilgi göstermişlerdi. F-22’yi uçak gemilerinde hayal eden savunma planlamacıları önemli bir engelle karşılaştı: Raptor’un tasarımı uçak gemisi operasyonlarına uygun değildi. Uçak gemisi operasyonları için F-22’nin değişken bir süpürme kanadı tasarımına ve mancınıkla fırlatma ve inişlerin stresine dayanması için güçlendirilmiş bir gövdeye ihtiyacı olacaktı. Bu modifikasyonlar, Donanmanın F-14’ün kıvrık kanatlarında yaşadığı gibi, avcı uçağının görünmezlik özelliklerini tehlikeye atacak ve bakım maliyetlerini artıracaktı.

Soğuk Savaş’ın sona ermesi ve ardından askeri bütçenin azalması, genişletilmiş F-22 üretiminin iptal edilmesine ve çok amaçlı F-35 platformuna geçilmesine yol açtı. Raptor’un üretim aşamasına girmesinden kısa bir süre sonra Sovyetler Birliği’nin çöküşü, ABD ordusu için stratejik dengeleri değiştirdi. F-22 platformunun kullanımı azaldı ve üretim 187 adetle durduruldu. Ardından gelen F-35 Müşterek Taarruz Uçağı platformu, her birimin ihtiyaçlarını karşılayan gerçek çok amaçlı uçaktı. Donanma, Raptor’un taşıyıcı kabiliyetine sahip bir varyantını tasarlamak yerine, Lightning IIC varyantına bel bağladı.

F-35C’nin ABD uçak gemilerinin güvertelerini süslemeye başlamasıyla ve Yeni Nesil Hava Hakimiyeti (NGAD) programının ufukta belirmesiyle birlikte, filonun 2030 yılına kadar emekliye ayrılması planlanırken F-22’nin geleceği belirsiz görünüyordu. ABD Hava Kuvvetleri, Raptor filosuna yaklaşık 8 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını açıklayarak, F-22’ye olan bağlılığını yenileyeceğini işaret etti. Bu yatırımlar, Raptor’un yeteneklerini güçlendirmeyi, kızılötesi arama takip (IRST) sistemi ve gizli yakıt tankları gibi uzun süredir eksik olan özellikleri eklemeyi amaçlıyor. Bu özellikler, Avrasya ve Pasifik Okyanusu’nun geniş alanlarındaki operasyonlar için hayati önem taşıyan gizlilik profilinden ödün vermeden avcı uçağının menzilini uzatacaktır. Modernizasyon, F-22’nin Link 16 iletişimini kapsamlı bir şekilde kullanmasını sağlayarak müttefiklerle sorunsuz veri paylaşımına olanak tanıyacak ve böylece modern savaş alanında işbirliğine dayalı angajman potansiyelini artıracaktır. Hava Kuvvetlerinin, yakında çıkacak NGAD avcı uçaklarının yanı sıra güçlü bir Raptor filosunu sürdürme niyetinde olduğunu göstermektedir.

Henüz sona ermiş olmasa da, Deniz Raptoru askeri literatürde bir ‘keşke’ olarak kalmaya, F-22’nin hikayesi, gelişmeye ve göklerdeki hakimiyetini ortaya koymaya devam ediyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here